Blog

Tiêu chuẩn HVAC bệnh viện là cơ sở quan trọng khi thiết kế hệ thống điều hòa, thông gió và kiểm soát chất lượng không khí trong các cơ sở y tế. Những yêu cầu này không chỉ liên quan đến khả năng làm mát mà còn bao gồm nhiệt độ, độ ẩm, khí tươi, lọc khí, chênh lệch áp suất và hướng di chuyển của luồng không khí.

Khác với văn phòng, nhà ở hoặc công trình thương mại, bệnh viện có nhiều khu vực với công năng khác nhau. Phòng mổ, phòng cách ly, khu hồi sức, phòng bệnh, phòng khám và khu chờ không thể áp dụng cùng một phương án điều hòa – thông gió.

Việc áp dụng đúng tiêu chuẩn HVAC bệnh viện giúp hệ thống đáp ứng yêu cầu của từng khoa phòng, hạn chế luồng khí di chuyển sai hướng và hỗ trợ quá trình vận hành ổn định. Vì vậy, phương án thiết kế cần được xây dựng dựa trên công năng, mật độ sử dụng, thiết bị y tế và mức độ kiểm soát môi trường của từng khu vực. Nội dung dưới đây được biên tập từ bản thảo bạn cung cấp.

1. Vì sao hệ thống HVAC bệnh viện cần yêu cầu riêng?

Bệnh viện là môi trường có mật độ người cao, nhiều thiết bị tỏa nhiệt và thường xuyên phát sinh mùi, hơi ẩm cùng các chất ô nhiễm trong không khí.

Do đó, hệ thống điều hòa không thể chỉ làm nhiệm vụ giảm nhiệt độ. Hệ thống còn cần cấp khí tươi, hút khí thải, lọc không khí và duy trì điều kiện phù hợp cho từng khu vực chức năng.

1.1. Kiểm soát chất lượng không khí

Không khí trong bệnh viện có thể chịu ảnh hưởng từ nhiều nguồn như:

• Hoạt động hô hấp của người bệnh và nhân viên.
• Hóa chất, dung dịch vệ sinh và sát khuẩn.
• Mùi từ khu điều trị và khu phụ trợ.
• Bụi và hạt lơ lửng trong không khí.
• Thiết bị y tế tỏa nhiệt.
• Hơi ẩm phát sinh trong quá trình vận hành.

Hệ thống HVAC cần tổ chức quá trình cấp khí, hút khí và lọc khí phù hợp để hạn chế tình trạng không khí tù đọng.

1.2. Hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo

Nếu luồng không khí không được kiểm soát, khí từ khu vực có nguy cơ ô nhiễm có thể di chuyển sang khu vực sạch hơn.

Khi thiết kế cần xem xét:

• Hướng di chuyển của không khí.
• Chênh lệch áp suất giữa các phòng.
• Vị trí cửa cấp và cửa hút.
• Tuyến khí hồi và khí thải.
• Mức độ kín của phòng.
• Cách phân vùng sạch và vùng có nguy cơ.

Việc tổ chức luồng khí đúng hướng giúp hạn chế sự phát tán không mong muốn giữa các khu vực.

1.3. Duy trì môi trường ổn định cho từng khu vực

Mỗi không gian trong bệnh viện có yêu cầu riêng.

Ví dụ:

• Phòng mổ cần kiểm soát chặt nhiệt độ, độ ẩm và độ sạch.
• Phòng cách ly cần quản lý hướng di chuyển của luồng khí.
• Phòng bệnh ưu tiên sự thoải mái và thông thoáng.
• Phòng xét nghiệm có thể phát sinh mùi hoặc hóa chất.
• Khu chờ có mật độ người thay đổi liên tục.
• Phòng thiết bị cần kiểm soát nhiệt do máy móc tỏa ra.

Vì vậy, hệ thống phải được phân vùng rõ ràng thay vì sử dụng một chế độ vận hành chung cho toàn bộ công trình.

Việc xây dựng hệ thống theo tiêu chuẩn HVAC bệnh viện giúp từng khu vực được kiểm soát phù hợp với công năng và mức độ rủi ro thực tế.

2. Các yêu cầu kỹ thuật trong tiêu chuẩn HVAC 

Trong tiêu chuẩn HVAC bệnh viện, các thông số kỹ thuật cần được xác định riêng cho từng loại phòng thay vì áp dụng một mức chung cho toàn bộ công trình.

Thiết kế cần dựa trên công năng, mức độ kiểm soát môi trường và yêu cầu vận hành của từng khu vực.

2.1. Nhiệt độ và độ ẩm

Nhiệt độ và độ ẩm ảnh hưởng đến sự thoải mái, khả năng vận hành của thiết bị và tình trạng ngưng tụ trong phòng.

Khi thiết kế cần xem xét:

• Công năng của phòng.
• Số lượng người sử dụng.
• Thiết bị tỏa nhiệt.
• Mức độ kín của không gian.
• Lượng khí tươi đưa vào.
• Yêu cầu vệ sinh.
• Thời gian vận hành.

Không nên sử dụng một mức cài đặt duy nhất cho mọi khu vực. Các thông số cần được xác định theo yêu cầu cụ thể của từng phòng.

2.2. Lưu lượng khí tươi và số lần trao đổi khí

Khí tươi giúp bổ sung không khí mới và pha loãng chất ô nhiễm trong phòng.

Lưu lượng khí cần được tính toán theo:

• Diện tích phòng.
• Mật độ người.
• Loại hoạt động y tế.
• Mức độ phát sinh mùi.
• Yêu cầu hút khí thải.
• Thời gian sử dụng.
• Khả năng xử lý của thiết bị.

Phòng đông người hoặc có yêu cầu kiểm soát môi trường cao thường cần phương án cấp và hút khí chặt chẽ hơn khu vực thông thường.

2.3. Chênh lệch áp suất giữa các phòng

Chênh lệch áp suất giúp kiểm soát hướng di chuyển của luồng không khí.

Về nguyên tắc:

• Phòng áp suất dương giúp hạn chế không khí bên ngoài xâm nhập.
• Phòng áp suất âm giúp hạn chế khí trong phòng phát tán ra khu vực lân cận.
• Phòng trung tính được sử dụng khi không có yêu cầu tạo hướng khí đặc biệt.

Áp suất phòng cần được kiểm tra trong quá trình chạy thử và theo dõi khi vận hành, không chỉ xác định trên bản vẽ thiết kế.

3. Giải pháp HVAC y tế cho từng khu vực chức năng

Mỗi khoa phòng có mức độ rủi ro và yêu cầu sử dụng khác nhau. Vì vậy, hệ thống điều hòa – thông gió cần được thiết kế theo từng nhóm không gian.

3.1. Phòng mổ và khu vực vô trùng

Phòng mổ là khu vực cần kiểm soát chặt về:

• Nhiệt độ.
• Độ ẩm.
• Độ sạch của khí cấp.
• Hướng luồng không khí.
• Chênh lệch áp suất.
• Vị trí cửa cấp và cửa hồi.
• Khả năng vệ sinh hệ thống.

Không khí cần được phân phối hợp lý để hạn chế nhiễu loạn tại khu vực phẫu thuật. Bộ lọc, cửa gió và đường ống cũng cần được lựa chọn phù hợp với yêu cầu sử dụng.

3.2. Phòng cách ly và khu điều trị

Phòng cách ly cần được thiết kế dựa trên mục tiêu kiểm soát luồng khí và đặc điểm sử dụng thực tế.

Một phương án có thể gồm:

• Hệ thống cấp khí có kiểm soát.
• Hút khí riêng.
• Duy trì áp suất phù hợp.
• Theo dõi chênh lệch áp suất.
• Kiểm soát vị trí xả khí.
• Hạn chế sử dụng khí hồi chung.
• Bố trí phòng đệm khi cần thiết.

Không nên áp dụng cùng một cấu hình cho mọi loại phòng cách ly. Giải pháp phải dựa trên công năng và yêu cầu kiểm soát cụ thể.

3.3. Phòng khám, hành lang và khu chờ

Phòng khám và khu chờ thường có mật độ người thay đổi theo từng thời điểm.

Các khu vực này cần bảo đảm:

• Đủ khí tươi.
• Hạn chế cảm giác bí.
• Phân phối gió đồng đều.
• Không thổi trực tiếp vào người bệnh.
• Hạn chế tiếng ồn.
• Dễ vệ sinh và bảo trì.
• Phân tách hợp lý với khu vực có nguy cơ cao.

Hành lang cũng cần được xem xét trong quá trình tổ chức hướng di chuyển của không khí giữa các phòng.

4. Yêu cầu thiết kế hệ thống HVAC cho cơ sở y tế

Hiệu quả của hệ thống không chỉ phụ thuộc vào công suất máy lạnh. Bộ lọc, đường ống gió, cửa gió, quạt, cảm biến và hệ thống điều khiển đều ảnh hưởng đến chất lượng vận hành.

4.1. Hệ thống lọc và cấp khí sạch

Bộ lọc cần được lựa chọn theo yêu cầu của từng khu vực.

Khi thiết kế cần tính đến:

• Hiệu suất lọc.
• Tổn thất áp suất.
• Công suất quạt.
• Độ kín của khung lọc.
• Vị trí lắp đặt.
• Khả năng thay thế.
• Cảnh báo chênh áp.
• Kế hoạch vệ sinh.

Lắp bộ lọc có hiệu suất cao nhưng quạt không đủ áp hoặc khung lọc bị hở vẫn có thể làm giảm hiệu quả của toàn hệ thống.

4.2. Đường ống gió và hướng luân chuyển không khí

Đường ống gió cần được thiết kế để hạn chế rò rỉ, giảm tiếng ồn và thuận tiện cho việc vệ sinh.

Một số yêu cầu cần lưu ý:

• Tách biệt tuyến khí sạch và khí thải.
• Bố trí cửa thăm bảo trì.
• Kiểm soát độ kín đường ống.
• Chọn vận tốc gió phù hợp.
• Bố trí cửa cấp và cửa hút đúng vị trí.
• Hạn chế đường ống quá dài.
• Giảm số lượng đoạn gấp khúc.
• Tránh hồi khí từ khu vực có nguy cơ cao.

Hướng luân chuyển không khí cần được tổ chức phù hợp với mức độ sạch và yêu cầu kiểm soát của từng khu vực.

4.3. Khả năng vệ sinh, bảo trì và vận hành

Một hệ thống đạt yêu cầu thiết kế nhưng khó tiếp cận bảo trì sẽ nhanh chóng suy giảm hiệu quả.

Cần chừa không gian để:

• Thay bộ lọc.
• Vệ sinh dàn trao đổi nhiệt.
• Kiểm tra quạt.
• Đo lưu lượng khí.
• Kiểm tra chênh áp.
• Vệ sinh đường nước ngưng.
• Tiếp cận van gió.
• Kiểm tra cảm biến và bộ điều khiển.

Quy trình bảo trì nên được xây dựng ngay từ giai đoạn thiết kế thay vì chỉ xử lý sau khi công trình đi vào hoạt động.

5. Giải pháp HVAC bệnh viện tại Phan Gia

Khi triển khai tiêu chuẩn HVAC bệnh viện, phương án thiết kế cần bắt đầu từ việc khảo sát công năng, phân vùng không gian và xác định yêu cầu kiểm soát không khí.

Điện Lạnh Phan Gia cung cấp giải pháp HVAC cho bệnh viện, phòng khám và cơ sở y tế từ khảo sát, thiết kế đến thi công, chạy thử và bảo trì.

Mỗi phương án được xây dựng theo công năng thực tế, quy mô và yêu cầu vận hành của từng dự án.

5.1. Khảo sát và phân tích công năng

Phan Gia tiến hành khảo sát:

• Loại hình cơ sở y tế.
• Quy mô công trình.
• Số lượng khoa phòng.
• Mật độ người sử dụng.
• Thiết bị y tế tỏa nhiệt.
• Khu vực sạch và khu có nguy cơ.
• Nhu cầu cấp khí tươi.
• Nhu cầu hút khí thải.
• Điều kiện đặt thiết bị.
• Yêu cầu vận hành liên tục.
• Khả năng bảo trì sau bàn giao.

Kết quả khảo sát là cơ sở để phân vùng hệ thống và xây dựng phương án phù hợp.

5.2. Thiết kế và lựa chọn thiết bị phù hợp

Tùy theo yêu cầu công trình, giải pháp có thể gồm:

• Hệ thống điều hòa trung tâm.
• Thiết bị xử lý không khí AHU.
• Hệ thống cấp khí tươi.
• Hệ thống hút khí thải.
• Bộ lọc phù hợp từng khu vực.
• Hệ thống kiểm soát áp suất.
• Ống gió và cửa gió.
• Cảm biến nhiệt độ, độ ẩm và chênh áp.
• Hệ thống điều khiển và giám sát.

Hồ sơ thiết kế cần phối hợp với kiến trúc, điện, cấp thoát nước, phòng cháy chữa cháy và thiết bị y tế để hạn chế xung đột khi thi công.

5.3. Thi công, cân chỉnh và bảo trì hệ thống

Sau khi lắp đặt, hệ thống cần được kiểm tra và cân chỉnh trước khi bàn giao.

Các hạng mục gồm:

• Kiểm tra độ kín đường ống.
• Đo lưu lượng khí cấp và khí hút.
• Cân chỉnh van gió.
• Kiểm tra chênh lệch áp suất.
• Kiểm tra nhiệt độ và độ ẩm.
• Đánh giá độ ồn và độ rung.
• Kiểm tra bộ lọc.
• Kiểm tra hệ thống điều khiển.
• Lập hồ sơ chạy thử.

Bảo trì định kỳ giúp duy trì lưu lượng khí, hạn chế bộ lọc bị tắc và phát hiện sớm các sai lệch trong quá trình vận hành.

6. Kết luận 

Tiêu chuẩn HVAC bệnh viện là cơ sở quan trọng để xây dựng hệ thống điều hòa – thông gió phù hợp với yêu cầu về nhiệt độ, độ ẩm, khí tươi, lọc khí, áp suất và hướng luân chuyển không khí.

Mỗi khu vực như phòng mổ, phòng cách ly, khu điều trị, phòng khám và khu chờ cần được thiết kế theo công năng riêng. Không nên áp dụng một giải pháp chung cho toàn bộ bệnh viện.

Để hệ thống hoạt động ổn định, chủ đầu tư cần khảo sát kỹ, phân vùng rõ ràng, lựa chọn thiết bị phù hợp và thực hiện cân chỉnh trước khi bàn giao.

Liên hệ ngay với Điện Lạnh Phan Gia – đại lý ủy quyền chính hãng Daikin, để được tư vấn giải pháp điều hòa tối ưu và hỗ trợ khảo sát hoàn toàn miễn phí cho công trình của bạn. Theo dõi Phan Gia qua Facebook để cập nhật các giải pháp HVAC hiện đại, công trình thực tế và nhiều ưu đãi mới nhất.